تبلیغات
مجله میهن - علت دروغ گفتن چیست؟
مجله میهن
جامع ترین مجله علمی ایرانیان


بازدید : مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 14 دی 1390
دروغگو
مجله میهن: اگر چه همه ما می‌دانیم كه هیچ چیز مانند راستگویی نیست اما باز هم با قرار گرفتن در برخی موقعیت‌ها، دست به دامان هزار و یك دروغ می‌شویم تا كارمان را پیش ببریم. واقعا دلیل علمی دروغگویی چیست؟ چرا گاهی مجبور می‌شویم دروغ بگوییم؟

متاسفانه دروغ زنجیره‌ای از واكنش‌ها را ایجاد می‌كند كه كل جامعه را می‌تواند تحت تأثیر قرار دهد. اگر دلیل اجتماعی دروغگویی را از افراد مختلف جویا شویم در نهایت به این نتیجه می‌رسیم كه اكثر افرادی كه دست به دروغگویی می‌زنند می‌خواهند تصویر و وجهه مثبتی به سایرین و حتی خودشان نشان دهند. این موضوع دقیقا ریشه در عزت نفس انسان دارد و در واقع افراد به محض این كه عزت نفس خود را در معرض خطر می‌بینند دست به دروغ گفتن می‌زنند.

دروغگویان را بشناسید

دروغ گفتن معمولا نوعی اضطراب و استرس در فرد ایجاد می‌كند در این میان اگر چه بسیاری از افراد دروغگو سعی می‌كنند در زمان دروغ گفتن استرس و اضطراب خود را مخفی كنند. اما برخی تغییرات فیزیولوژیكی در رفتارشان ایجاد می‌شود. اولین نشانه این است كه فرد دروغگو دچار اضطراب می‌شود و مدام عرق می‌كند. در عین حال یكی از نشانه‌های بارز دروغگویان این است كه حافظه قوی ندارند و چون زیاد دروغ می‌گویند، فراموش می‌كنند چه چیزی را در چه موقعیتی گفته‌اند، بنابراین ضد و نقیض حرف می‌زنند و قادر نیستند عینا همان كلمات را تكرار كنند و اغلب وقتی با این درخواست روبه‌رو می‌شوند، از كوره دررفته و عصبانی می‌شوند.

همچنین در زمان دروغ گفتن صدای فرد عوض می‌شود. در واقع از آنجا كه مغز صدای ما را كنترل می‌كند، در زمان دروغ گفتن ترس از لو رفتن باعث تغییر شكل صدا می‌شود.

از طرف دیگر اگر دقت كنید افراد در زمان دروغ گفتن حركات خاصی از خود نشان می‌دهند. نگاه‌های ثابت و خیره دارند یا مدام پلك می‌زنند و گاهی پلك‌های خود را می‌مالند.

برخی از حركات دیگر هم می‌تواند نشانه دروغ گفتن باشد. برخی خیلی تكان می‌خورند و برخی بسیار آرام و بی‌حركت باقی می‌مانند. بالا انداختن مداوم تنه هنگام سخن گفتن، سرفه كردن داخل مشت‌های خود و بالا بردن دست بالای سر هم از دیگر نشانه‌های شناخت دروغگویان است.

دلایل علمی در پس دروغ گفتن

محققان همیشه به دنبال پیدا كردن دلیل اصلی دروغ گفتن هستند و سعی می‌كنند با دلایل علمی این رفتار را توجیه كنند. به اعتقاد محققان چنانچه ثابت شود مغز در بروز این رفتار نقش دارد باید تغییراتی در مغز اتفاق بیفتد كه منجر به دروغ‌پردازی شود چرا كه این یك رفتار خودكار به شمار نمی‌رود. به همین دلیل هم بررسی‌های متنوعی را برای اثبات این فرضیه انجام داده‌اند. در بررسی‌ها و اسكن‌های مغزی بسیاری از افراد مشخص شده است مغز افراد دروغگو بسیار متفاوت از افراد راستگو عمل می‌كند. دستگاه‌های دروغ سنجی كه سال‌های سال مورد استفاده قرار می‌گرفت با در نظر گرفتن حالات روحی و روانی فرد متهم مانند عرق كردن، بالا رفتن ضربان قلب، لرزش صدا و دست‌ها و... عمل می‌كردند. البته به‌طور كلی این دستگاه‌ها قابل اعتماد نبودند و نمی‌شد به نتایج آن استناد كرد. در سال‌های اخیر با روی كار آمدن دستگاه‌های MRI و بررسی امواج مغزی افراد مختلف، محققان امیدوارند بتوانند وجود چنین دستگاه‌هایی حتی در دادگاه‌ها و شناسایی متهمان واقعی از بیگناهان استفاده كنند. به گفته محققان نقاط برجسته و ویژه‌ای در مغز وجود دارند كه مختص دروغ گفتن و راستگویی است و اندازه این نقاط توسط MRI قابل اندازه‌گیری هستند.

همچنین مطالعات صورت گرفته نشان می‌دهد مغز افرادی كه دروغ می‌گویند كندتر از افراد راستگو فعالیت می‌كند. در واقع دروغ گفتن اثرات و ردپایی را روی مغز به جای می‌گذارد كه از طریق MRI قابل تشخیص است. در موقع دروغ گفتن نسبت به راست گفتن مغز باید تلاش بیشتری كند. دروغگویی باعث ایجاد نوعی فعالیت در بخش جلویی مغز در نقطه پیشانی و نیز منطقه دم اسبی مغز و مناطق میانی گیجگاهی و نیز نقاط حاشیه‌ای آن می‌شود كه برخی از این مناطق در واكنش‌های عاطفی مغز دخالت دارند. در نقطه مقابل، زمانی كه فرد راست می‌گوید، نمودارهای به دست آمده از MRI فعالیت بخشی از لُب قدامی(جلویی)، شقیقه‌ای و چین كمربندی مغز را نشان می‌دهد.

اسكن‌هایی كه از مغز افراد گرفته شده 14 منطقه فعال مغزی را در زمان دروغ گفتن نشان می‌دهد. این در حالی است كه در زمان راست گفتن تنها 7 منطقه فعال مشاهده شده است. دروغ گفتن باعث می‌شود مغز برای سركوب كردن واقعیت، دروغ‌پردازی بیشتر و پیش بردن هدفی كه باعث دروغگویی شده، سخت‌تر و بیشتر فعالیت كند. البته تحقیقاتی كه تاكنون صورت گرفته روی دروغ‌های بزرگ بوده و تاكنون مطالعاتی روی دروغ‌های كوچك و پیش پا افتاده انجام نگرفته ولی نتایج به دست آمده نشان می‌دهند برخی دروغ‌ها به علت بزرگ بودنشان انرژی بیشتری از مغز می‌گیرند. همچنین برخی دروغگویان قهارتر از افراد دیگر هستند و طبیعتا این موضوع روی فعالیت مغزی آنها هم تأثیر می‌گذارد و فرآیند بررسی را پیچیده‌تر می‌كند.

نكته جالب این است كه از زمانی كه تصمیم می‌گیریم دروغ بگوییم و واقعیتی را پنهان كنیم حدود 800 میلی ثانیه طول می‌كشد. آنچه با مطالعات مختلف به اثبات رسیده، این است كه مغز در موقع دروغ گفتن دیگر سرعت عمل قبل را ندارد و دروغ گفتن نسبت به راستگویی زمان بیشتری می‌برد. به عبارت دیگر، فعالیت مغز كه در زمان دروغ گفتن بیشتر می‌شود باعث كاهش قابلیت این عضو در ذخیره كردن اطلاعات و پردازش آنها می‌شود. به همین دلیل است كه می‌گویند دروغگو همیشه كم حافظه می‌شود. این جمله دقیقا با بررسی‌هایی كه روی امواج مغزی صورت گرفته مطابقت دارد و آن را اثبات می‌كند. محققان امیدوارند در آینده‌ای نزدیك بتوانند به‌واسطه این امواج مغزی الگوها و نقشه‌هایی از مغز تهیه كنند.

حقایقی درباره دروغگویی

تحقیقات صورت گرفته نشان می‌دهد حدود 60 درصد از مردم دست كم در طول یك مكالمه 10 دقیقه‌ای دروغ می‌گویند. اما دلایل متعددی شما را به دروغگویی وادار می‌كند. چگونگی تربیت خانوادگی، سابقه دروغگویی در كودكی و عادت كردن به آن، میزان قدرت حافظه‌ و بسیاری موارد دیگر از جمله این دلایل هستند. شما ممكن است دروغی بگویید تا دیگران را تحت تأثیر قرار دهید و تصویری كه از خود به دیگران ارائه می‌دهید آن چیزی باشد كه آنها دوست دارند. درواقع برای این كه مورد تایید اطرافیان باشیم و موقعیت اجتماعی مورد قبول و خوبی را برای خود رقم بزنیم و موقعیتمان را در جامعه حفظ كنیم، دروغ می‌گوییم. گاهی نیز برای فرار از سرزنش دیگران، عزت نفس و اعتماد به نفس پایین و نیز در معرض خطر دیدن خودمان، دروغ می‌گوییم.

افراد برونگرا نسبت به افراد درونگرا دروغگویان بهتری هستند و بیشتر هم دروغ می‌گویند. مطالعاتی كه روی كارمندان و افراد شاغل صورت گرفته نشان می‌دهد دروغ گفتن به همكاران نسبت به افراد غریبه بسیار شایع‌تر است. این موضوع نشان می‌دهد افراد برای حفظ جایگاه اجتماعی خود در محیط كار دروغ می‌گویند. افرادی كه دروغ می‌گویند معمولا خیلی كوتاه بین هستند و فقط همان لحظه را می‌بینند كه از موقعیت و جایگاه خود بین دوستان و همكاران دفاع كنند ولی به عواقب و نتایج آن نمی‌اندیشند. چه بسا یك دروغ به ظاهر كوچك آینده آنها را به خطر بیندازد.

بررسی‌هایی كه صورت گرفته نشان می‌دهد بیماران مبتلا به پاركینسون به علت بیماری و نقص بخش‌هایی از مغز تمایل كمتری به دروغ گفتن دارند. این افراد عموما انسان‌های صادق و رو راستی هستند. این بدان معنا نیست كه آنها انتخاب می‌كنند كه كمتر دروغ بگویند بلكه به خاطر بیماری و نقص ناشی از تغییرات آسیب شناختی در بخش‌های خاصی از مغز قادر نیستند دروغ بگویند. این بیماران در مناطق خاصی از مغزشان (قسمت پیشانی و جلویی مغز) كه در زمان دروغ گفتن فعال می‌شوند دچار كاهش متابولیسم و سوخت و ساز می‌شوند. به نظر می‌رسد با بررسی بیشتر عملكرد مغزی این بیماران شاید بتوان به افراد سالم مختلف كمك كرد تا در موقعیت‌های مختلف از دروغگویی اجتناب كنند.


ندا اظهری - Jamejam

مجـــــله میهـــــن





طبقه بندی: مهارتهای زندگی،  دانستنی ها، 
برچسب ها: چرا ما دروغ می گوییم؟، دلایل علمی در پس دروغ گفتن، حقایقی درباره دروغگویی،
ارسال توسط سردبیر
آرشیو مطالب
نظر سنجی
مجله میهن را چگونه ارزیابی می كنید؟





528 رای
صفحات مجله
پیوند های روزانه
پربازدید ترین ها
خبرنامه مجله

لطفا آدرس ایمیل خود را وارد کنید

Delivered by FeedBurner

محصولات مجله