تبلیغات
مجله میهن - همه چیز در مورد تبخال
مجله میهن
جامع ترین مجله علمی ایرانیان


بازدید : مرتبه
تاریخ : جمعه 23 دی 1390
تبخال
مجله میهن: صبح كه از خواب بیدار می‌شوید با مهمان ناخوانده‌ای روی صورت یا گوشه لبتان مواجه می‌شوید كه ظاهر چهره‌تان را نازیبا كرده است. تا جایی كه می‌توانید سعی می‌كنید از شر این عارضه بدمنظره خلاص شوید. هر چند گویا به این زودی‌ها خیال رفتن ندارد و تا چند روز همان‌جا، جا خوش كرده است. اما این جوش‌هایی كه در پزشكی به آن تبخال می‌گویند چطور سر و كله‌شان پیدا می‌شود و از كجا ناشی می‌شوند؟

تبخال‌ها جوش‌های كوچك، دردناك و آبداری هستند كه به طور معمول روی نقاطی از صورت مانند لب‌ها، دور دهان یا بینی، اندام‌های تناسلی، پوست بدن و ناحیه مقعد پدیدار می‌شوند و علت بروز آنها ویروس است. اما برخلاف بیشتر عفونت‌های ویروسی، ویروس تبخال كاملا از طریق سیستم ایمنی بدن از بین نمی‌رود و به همین دلیل تبخال به طور معمول یك بیماری عودكننده به شمار می‌رود. بنابراین اگر یك بار به این جوش‌ها مبتلا شدید، احتمالا باز هم باید منتظر پدیدار شدن این مهمان‌های ناخوانده باشید. سر این جوش‌ها ممكن است باز شود، آب داخل آن به بیرون ترشح كند و در نهایت ایجاد زخمی كند كه برای مدت چند روز تا 2 هفته باقی بماند.

جوش‌هایی آزاردهنده

معمولا پیش از بروز هر بیماری، نشانه‌هایی در بدن ایجاد می‌شود. تبخال هم از این موضوع مستثنا نیست. به همین دلیل آگاهی از این موقعیت و علائم می‌تواند به شما در جلوگیری از قرار گرفتن در چنین حالتی كمك كند. در بیشتر موارد چند روز پیش از این كه جوش‌ها روی بدن ظاهر شوند علائم خاصی بروز پیدا می‌كنند كه شامل احساس سوزش یا خارش است. از علائم دیگر در این مرحله می‌توان به درد در اطراف دهان و لب‌ها، گلودرد، خونریزی لثه‌ها، تورم غدد در ناحیه گردن یا كشاله ران، درد عضلات بدن و سردرد اشاره كرد. در چنین شرایطی بسته به محل درگیری با ویروس، برخی افراد با دشواری در ادرار كردن و برخی زنان با ترشحات واژینال مواجه می‌شوند. گاهی كودكان در سنین پایین ممكن است پیش از بروز تبخال دچار ترشح آب دهان شوند. در واقع مرحله پیش از تبخال یكی از شایع‌ترین علائم مرتبط با بیماری است و چند ساعت یا چند روز قبل از بروز جوش‌های واقعی روی پوست رخ می‌دهد. برخی از افراد هم مبتلا به این ویروس هستند ولی هیچ‌گونه علامتی ندارند. در مرحله اولیه، محل جوش‌ها قرمز می‌شود و جوش‌های كوچكی كه داخل آنها پر از مایع است، ایجاد می‌شوند. ممكن است دشواری در خوردن و آشامیدن باعث كم آب شدن بدن فرد مبتلا شود.

گاهی چند جوش كنار هم قرار می‌گیرند و جوش بزرگی پدید می‌آورند كه معمولا دردناك هم هستند. با خشك شدن مایع داخل جوش، یعنی حدود 8 تا 10 روز پس از مرحله پیش از بروز تبخال، روی آنها حالت زخم ایجاد می‌‌شود. گاهی این دوره تا بهبود كامل حدود 14 روز هم طول می‌كشد البته به طور معمول مدت زمان بهبود زخم‌ها به شدت عفونت بستگی دارد. در بیشتر افراد این علائم مشابه است، ولی در كودكان ممكن است حتی با گلودرد نیز همراه باشد.

تبخال به طور معمول روی لب‌ها ایجاد می‌شود كه ممكن است به روی زبان هم كشیده شود، ولی گاهی ممكن است روی سوراخ‌های بینی، چانه، انگشتان و هر جایی از بدن حتی داخل دهان، روی لثه‌ها یا سقف دهان هم ایجاد شوند. علائم و نشانه‌های بروز تبخال در كمتر از 20 روز بعد از اولین مواجهه با ویروس تبخال در بدن بروز می‌كند، ولی در بیشتر موارد، طی همان هفته اول مواجهه با ویروس علائم ایجاد می‌شوند. در مرحله پایانی تبخال هم پوسته‌ای زرد رنگ ایجاد و پوسته پوسته می‌شود و رنگ صورتی آن نقطه بدون بر جای گذاشتن اثر و ردی از بین می‌رود.

چرا تبخال‌ها عود می‌كنند؟

اگر شما هم تجربه ابتلا به تبخال را داشته باشید به احتمال زیاد با این پدیده مواجه شده‌اید كه پس از بهبود كامل و بعد از گذشت مدت‌ها یا سال‌ها، مجدد یك روز از خواب بیدار شده و مشاهده كرده‌اید این جوش‌ها مهمان صورت شما شده‌اند. با بروز تبخال در بدن، سیستم ایمنی فعال می‌شود و آنتی‌بادی‌هایی را علیه ویروس تبخال ترشح می‌كند. همین آنتی‌بادی‌ها از عود تبخال و از تشكیل این جوش‌ها در هر نقطه‌ای از بدن جلوگیری می‌كنند.

معمولا پس از اولین بار كه مبتلا به این ویروس می‌شوید، ویروس وارد سلول‌های عصبی شما می‌شود و داخل آنها حركت می‌كند تا به غدد لنفاوی كه مجموعه‌ای از سلول‌های عصبی هستند، برسند. ویروس‌ها در این غدد جای می‌گیرند و در مرحله خاموش یا نهفته باقی می‌مانند. در مراحل پیشرفته‌تر كه ویروس فعالیت خود را از سر می‌گیرد،‌ ویروس بار دیگر شروع به ازدیاد می‌كند، از عصب به سمت پوست پایین می‌آید و باعث ایجاد جوش‌های ریز در پوست می‌‌شود.

علت دقیق این پدیده كاملا مشخص نیست، ولی برخی عوامل در بروز چنین حالتی و برانگیخته شدن ویروس‌ها نقش دارند تب، سرماخوردگی، آنفلوآنزا، قرار گرفتن در معرض تشعشعات فرابنفش خورشید، استرس، تغییرات ایجاد شده در سیستم ایمنی و آسیب وارده نقطه خاصی از بدن از جمله این عوامل هستند.

البته گاهی هم علت خاصی برای فعال شدن ویروس‌ها یافت نمی‌شود. در مرحله عود بیماری، شدت و مدت بهبود به مراتب كمتر از اولین دوره بیماری است. خانم‌ها خارش، درد كمتر و علائم خفیف‌تری نسبت به آقایان خواهند داشت. به طور متوسط در سال اول عود بیماری، 4 بار جوش‌ها عود می‌كنند و با گذشت زمان این مقدار كاهش می‌یابد.

به دنبال ابتلا به ویروس تبخال ممكن است مشكلات دیگری هم در فرد ایجاد ‌شود.

ساده‌ترین مشكل ایجاد شده انتقال ویروس به خود فرد است. به عنوان مثال سرایت ویروس از نقطه‌ای روی صورت به نقطه‌ای روی انگشتان دست كه در اثر لمس ایجاد شده بیشتر در مراحل اولیه بیماری كه هنوز سیستم ایمنی آنتی‌بادی لازم را تولید نكرده است، ایجاد می‌شود. مشكلات جدی‌تری كه ممكن است بر اثر تبخال ایجاد شود درگیری‌های چشمی است.

ایجاد تبخال در چشم منجر به ایجاد زخم قرنیه و درد شدید می‌شود كه در صورت درمان نشدن می‌تواند منجر به نابینایی شود. در موارد نادر هم تبخال ممكن است مغز را درگیر و به التهاب مغزی منجر شود.

درمان تبخال

تبخال به علت شكل ظاهری نازیبایی كه ایجاد می‌كند بخصوص در ناحیه صورت، در افراد بویژه خانم‌ها كمی نگران‌كننده است به همین علت هم افراد مبتلا مدام دنبال راهی برای برطرف كردن هر چه سریع‌تر این حالت هستند.

به طور كلی درمان یا واكسن خاصی برای تبخال وجود ندارد با وجود این دوری كردن از عوامل مستعدكننده‌ای چون آفتاب سوختگی و استرس می‌تواند احتمال بروز آن را تشدید كند. تبخال به خودی خود طی چند روز بهبود می‌یابد، ولی درد ناشی از آن ممكن است شما را وادار به درمان كند. استفاده از درمان‌های رایج هم تنها 1 تا 2 روز روند درمانی را تسریع می‌كند. درمان‌های معمولی و خانگی كه در اختیار همه ما قرار دارد می‌تواند راحت‌ترین درمان‌ها به شمار روند. برای كم شدن درد تبخال می‌توانید ناحیه جوش‌ها را كمپرس سرد یا گرم كنید. از فشار دادن، كندن و دستكاری تبخال خودداری كنید. همچنین برای این كه از سرایت تبخال به دیگران جلوگیری كنید از بوسیدن و دست دادن با افراد دیگر اجتناب كنید. حوله، مسواك، لوازم شخصی و آرایشی خود را به طور مشترك استفاده نكنید. دست‌هایتان را قبل از تماس با دیگران بشویید. از شرایط تشدیدكننده عوارض تبخال مانند نور خورشید، استرس، سرماخوردگی و آنفلوآنزا و كم‌خوابی خودداری كنید. در نواحی كه تبخال در بدنتان ایجاد شده از كرم‌های ضدآفتاب استفاده كنید.

همچنین بهتر است در صورت ابتلا به تبخال و به منظور كاهش درد، از پمادهای موضعی همچون لیدوكائین استفاده كنید. به طور كلی مصرف مسكن‌هایی چون آسپرین، استامینوفن و ایبوپروفن درد را كاهش می‌دهد.

استفاده از وازلین نیز می‌تواند از ترك خوردن تبخال جلوگیری كند. البته برخی داروهای تجویزی قوی هم هستند كه طبق نظر پزشك برای بیمار توصیه می‌شود و می‌تواند درد و مدت زمان بهبود تبخال‌ها را تا حدی كاهش دهد. داروهای آنتی‌ویروسی بیشتر در افراد بزرگسال توصیه می‌‌شود و ممكن است با عوارض كمی همچون سردرد، حالت تهوع و اسهال همراه باشد.

بیمارانی كه بیشتر از 2 بار طی 4 ماه دچار تبخال می‌شوند و حس می‌كنند وجود تبخال زندگی روزمره آنها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، باید تحت درمان‌های مزمن جلوگیری‌كننده قرار گیرند. در این موارد از داروهای خوراكی برای جلوگیری از عود ویروس تبخال استفاده می‌شود. از دیگر داروهای موثر در تبخال می‌توان به تغییر رژیم‌های غذایی،‌ مصرف ویتامین‌هایی چون C، E و B12، اشاره كرد.

سر و كله تبخال از كجا پیدا می‌شود

همان‌طور كه اشاره شد، تبخال یك بیماری ویروسی است به طور كلی 2 دسته ویروس ایجادكننده تبخال وجود دارد. ویروس ساده تبخال كه به آن ویروس نوع یك می‌گویند و مسوول ایجاد عفونت‌های ویروسی است كه از كمر به بالا رخ می‌دهند و به نوعی به تبخال‌های دهانی معروف هستند. ولی در نوع دوم كه به نوع 2 ویروس تبخال معروف‌اند كمر به پایین فرد مبتلا را درگیر می‌كند و مسوول ایجاد تبخال‌های نواحی تناسلی هستند. البته لازم به ذكر است هر كدام از این ویروس‌های تبخال قادرند تبخال‌هایی را در سایر نقاط بدن نیز ایجاد كنند.

ویروس ساده نوع یك، ویروسی واگیردار دهانی است كه از تماس‌های معمول افراد با یكدیگر از قبیل بوسیدن و دست دادن، استفاده از ظروف مشترك، حوله و تیغ مشترك یا هر گونه تماسی كه ویروس از فردی به فرد دیگر انتقال یابد، منتقل می شود. بزاق دهان هم خود وسیله‌ای برای انتقال ویروس به شمار می‌رود. اگر در این مرحله به سر می‌برید سعی كنید تا جایی كه می‌توانید ارتباط خود را با نوزادان، افراد مبتلا به اگزمای پوستی، افرادی كه سیستم ایمنی ضعیفی دارند مانند افراد مبتلا به سرطان، ایدز، یا افرادی كه پیوند عضو انجام داده‌اند، كاهش دهید. این افراد به علت ضعیف بودن سیستم ایمنی و دفاعی بدن، بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند. ویروس نوع 2، عامل بروز تبخال‌های ویروسی در ناحیه اندام‌های تناسلی یا مقعد است كه از فردی به فرد دیگر در نتیجه ارتباط جنسی منتقل می‌شود. البته این نوع ویروس جوش‌های دیگری را در نواحی مختلفی از بدن ایجاد می‌كند. به عبارتی نحوه انتقال این نوع ویروس تنها از طریق ارتباط جنسی با فرد آلوده به ویروس تبخال تناسلی است.

واگیردارترین مرحله این بیماری زمانی است كه جوش‌ها فعال و پر از آب هستند. با خشك شدن و پوسته شدن جوش‌ها خطر مسری بودن آنها هم كاهش می‌یابد. البته ممكن است تبخال در بدن شما مشاهده نشود ولی به خاطر وجود ویروس‌های فعال تبخال در بزاق، فرد دیگری كه در ارتباط مستقیم با شما قرار می‌گیرد، به این ویروس مبتلا شود.


ندا اظهری - Sib

مجـــــله میهـــــن





طبقه بندی: پزشكی،  پوست و مو، 
برچسب ها: چرا تبخال‌ها عود می‌كنند؟، روش درمان تبخال، سر و كله تبخال از كجا پیدا می‌شود،
ارسال توسط سردبیر
آرشیو مطالب
نظر سنجی
مجله میهن را چگونه ارزیابی می كنید؟





528 رای
صفحات مجله
پیوند های روزانه
پربازدید ترین ها
خبرنامه مجله

لطفا آدرس ایمیل خود را وارد کنید

Delivered by FeedBurner

محصولات مجله